PSA Test (Prostata specifični antigen)

PSA test (Prostata specifični antigen test) predstavlja laboratorijski skrining test kojim se iz uzorka krvi muškog pacijenta određuje nivo PSA (prostata specifičnog antigena).

PSA ili prostata specifični antigen je protein (enzim) koji u fiziološkim uslovima stvaraju isključivo sekretorne ćelije prostate, i njegova osnovna uloga je likvefakcija sperme.

U patološkim uslovima (karcinom prostate) PSA mogu da stvaraju i maligne ćelije, pa je stoga PSA izuzetno važan sa dijagnostičkog aspekta u ranoj prevenciji karcinoma prostate.

PSA se nalazi u krvi u dva oblika: kao PSA vezan za proteine i slobodan PSA (free PSA). Ukupan PSA u krvi je predstavljen sa obe frakcije zajedno.

Povišen nivo PSA u krvi pacijenta je vrlo važan pokazatelj mogućeg oboljena prostate. Prilikom analize rezultata, uzimaju se u obzir i vrednosti slobodnog PSA (free PSA), kao i indeks odnosa free PSA/PSA.

Vrednosti ovih rezultata služe u dijagnostici i razlikovanju benignog uvećanja prostate od karcinoma prostate.

PSA test cena

U laboratoriji Labomedica određivanje nivoa PSA iz krvi možete uraditi pojedinačno, ili u kombinaciji sa određivanjem slobodnog prostata specifičnog antigena (free PSA) i njihovim indeksom free PSA/PSA.

PSA test možete izvršiti i u okviru kompletnog urološkog pregleda.

Paket: T2

Tumor markeri za prostatu

Tumor marker (PSA) za prostatu sa vađenjem krvi

-38%
800 din
500 din
Paket: T3

Tumor markeri za prostatu

Tumor markeri (PSA, Free PSA, Index) za prostatu sa vađenjem krvi

-20%
1.700 din
1.360 din
ili
Paket: P2

Kompletan urološki pregled + PSA Test

Kompletan urološki pregled sa ultrazvukom + PSA, Free PSA, Index

-50%
7.200 din
3.570 din

Sve testove možete uraditi bez zakazivanja, ili zakazivanjem u terminu kada Vama odgovara putem telefona: +381 11 30 88 304 i +381 66 11 12 16 ili e-maila.

Rezultate PSA testa dobijate istog dana.

Kako se radi PSA test?

PSA test se radi iz uzorka seruma venske krvi pacijenta. Procedura je gotovo bezbolna, i bez rizika po pacijenta.

Procedura započinje uzorkovanjem krvi koje traje nekoliko minuta, nakon čega se vrše laboratorijske analize uzorka.

Rezultate testa dobijate istog dana u prostorijama laboratorije ili putem e-maila.

psa-test-uzorak-krvi
Uzorak krvi za PSA test – grafički prikaz

Priprema za PSA test

Iako se PSA test smatra rutinskom procedurom, i ne zahteva specijalnu pripremu – poštujući sledeće korake možete osigurati što tačnije rezultate PSA testa:

  • Suzdržite se od ejakulacije i seksualnih odnosa najmanje 72 časa pre testa.
  • Ukoliko planirate digitalni rektalni pregled prostateuradite ga nakon PSA testa. Ovaj pregled može izazvati lažno pozitivan rezultat ukoliko se vrši pre PSA testa.
  • Urinarna infekcija (kateter) – može uticati na zapaljenje prostate i uticati na povećanje PSA.
  • Ponovite test ukoliko su rezultati visoki – nakon 4 do 8 sedmica.

Ukoliko niste sigurni da Vaše trenutno zdravstveno stanje može predstavljati prepreku za testiranje, ne oklevajte da kontaktirate osoblje Labomedice za savete kako možete izvršiti adekvatnu pripremu za PSA test. Za sva Vaša pitanja smo dostupni putem telefona: +381 11 30 88 304 i +381 66 11 12 16 ili e-maila.

Kada je potrebno uraditi PSA test i kome se preporučuje?

Vaš lekar može razmotriti mnoge faktore prilikom predlaganja skrininga prostate. Međutim, danas se uglavnom poštuju opšte smernice:

  • Svim zdravim muškarcima nakon navršene 50 godine se savetuje PSA test.
  • Svim zdravim muškarcima nakon navršene 40 godine života – koji u užoj porodici imaju istoriju karcinoma prostate.
  • Svim zdravim muškarcima nakon navršene 40 godine života – koji su u široj porodici imali najmanje 2 člana imali istoriju karcinoma prostate.
  • Obolelima od karcinoma prostate – u skladu sa preporukom lekara.

Rezultati PSA testa

Rezultat PSA testa u kojem je nivo PSA povišen, često može biti jedan od prvih pokazatelja mogućeg oboljenja prostate. Kako se PSA test uglavnom radi u kombinaciji sa free PSA (slobodnim prostata specifičnim antigenom), u obzir se uzima i njihov indeks free PSA/PSA.

Ukupan PSA je predstavljen frakcijama (PSA + free PSA), i ukoliko je ukupan PSA viši od gornje normalne granice, a indeks free PSA/PSA veći od 0.25 – taj rezultat je najverovatnije posledica benignog uvećanja prostate.

Ukoliko je ukupan PSA viši od gornje normalne granice, a indeks Free PSA/PSA manji od 0.15 – taj rezultat je najverovatnije posledica prisutnog karcinoma prostate.

Svim klijentima laboratorije i poliklinike Labomedica dostupno je besplatno tumačenje rezultata PSA testa od strane stručnog osoblja.

Zašto je važan PSA test?

Karcinom prostate je čest uzrok smrti kod muškaraca, a njegovo rano otkrivanje je uvek važno za pravovremeno i odgovarajuće lečenje.

Kako karcinom prostate može uzrokovati povišen nivo PSA u krvi, tu leži važnost PSA testa koji ga otkriva.

Iako ne daje precizne dijagnostičke podatke o stanju prostate, za sada se smatra najboljim tumorskim markerom karcinoma prostate u svetu.

Danas se PSA test smatra samo jednim od indikatora za otkrivanje karcinoma prostate. Drugi, uobičajeni skrining test, koji se radi uz PSA je – digitalni rektalni pregled prostate.

Tokom digitalnog rektalnog pregleda lekar će pipanjem i pritiskom na prostatu proceniti da li postoje tvrda područja ili abnormalne kvržice.

Ukoliko se rezultati ovih skrining testova pokažu kao abnormalni, Vaš lekar Vam može preporučiti biopsiju prostate.

Tokom biopsije prostate se uzimaju uzorci tkiva prostate u cilju laboratorijskog pregleda. Finalna dijagnoza karcinoma prostate se zasniva na rezultatima biopsije.

Koji su nedostaci i rizici ovog testa?

Sama procedura PSA testa, koju predstavlja vađenje krvi – praktično nema rizika.

Međutim, nedostatak PSA testa je nedovoljna osetljivost, zbog koje u pojedinim slučajevima može pokazati lažno pozitivne rezultate (usled benignog uvećana prostate) ili lažno negativne rezultate,

PSA test u pojedinim slučajevima može otkriti i vrlo male karcinome prostate koji se manifestuju asimptomatski. Mnogi karcinomi prostate rastu vrlo sporo da ne ugrožavaju čovekov život, i otkrivanje karcinoma prostate u vrlo ranom stadijumu se može nazvati „prekomerna dijagnoza“, a lečenje istih „prekomerno lečenje“.

Uprkos ovim nedostacima, PSA test se i danas smatra najboljim tumorskim markerom za karcinom prostate od svog uvođenja u kliničku praksu.

Za sve dodatne informacije oko PSA testa i zakazivanje, stručno osoblje Labomedice Vam stoji na raspolaganju putem telefona: +381 11 30 88 304 i +381 66 11 12 16 ili e-maila.

Izvor: MayoClinic